Over papier doen nogal wat verhalen de ronde. Dat er hele bossen voor verdwijnen. Dat bedrukt papier niet te recyclen is. Of dat je papier eindeloos kunt hergebruiken. Wat klopt er eigenlijk van? We zetten vier hardnekkige mythes op een rij, van het bos tot de papierbak.
Het hout voor Europees papier komt grotendeels uit beheerde bossen, waar na het kappen weer nieuwe bomen worden geplant. Daardoor krimpen die bossen niet, ze groeien zelfs. Volgens Two Sides, de Europese organisatie van de papier- en drukwerkbranche, kwam er tussen 2005 en 2020 elke dag ruwweg 1.500 voetbalvelden aan bos bij. Ontbossing is wereldwijd wel een echt probleem, maar dat komt vooral door landbouw en veeteelt, niet door papier.
Voor papier wordt ook lang niet de hele boom gebruikt. Het mooiste deel van de stam gaat meestal naar bouw- en meubelhout. Papier wordt grotendeels gemaakt van wat overblijft: dunningshout dat vrijkomt bij bosonderhoud en zaagresten uit de houtindustrie.
Wil je zeker weten waar het hout vandaan komt? Kijk dan naar het keurmerk. FSC en PEFC zijn de twee bekendste labels voor verantwoord bosbeheer. Ze controleren de hele keten, van bos tot drukker, zodat er niet meer wordt gekapt dan er teruggroeit.
Een begrijpelijke gedachte: al die kleuren moeten er toch weer uit? Dat klopt, en daar is een slim proces voor. In de papierfabriek wordt oud papier met water tot een brij geroerd. Bij papier dat weer mooi wit moet worden, volgt daarna ontinkten. Met lucht en zeepachtige stoffen hechten de inktdeeltjes zich aan luchtbelletjes, die als schuim worden afgeschept. Voor veel producten is ontinkten niet eens nodig. Bij karton en grijs papier maakt een beetje kleur niet uit. Gewone drukinkt is dus geen reden om drukwerk niet in de papierbak te gooien.
Helaas niet. Een papierfabriek kan veel aan, maar sommige dingen verstoren het proces. Denk aan papier met vet- of etensresten, zoals pizzadozen, en aan behang en vuil of nat papier. Ook laminaat, plastic vensters, glitter en veel metallic folie zijn lastig: die materialen moeten er in de fabriek weer uit en dat lukt niet altijd. Daar kun je als opdrachtgever al bij het ontwerp rekening mee houden. Een luxe uitstraling kan ook zonder plastic laagje: een mooie papiersoort, een voelbare structuur of een zorgvuldige afwerking maakt vaak net zoveel indruk. Zo blijft je drukwerk na gebruik een waardevolle grondstof.
Wel in de papierbak: folders, brochures, tijdschriften, enveloppen (ook met venster) en schone kartonnen dozen. Niet in de papierbak: pizzadozen met vet, behang, plastic hoesjes, gelamineerd papier en nat of vuil papier.
Was het maar waar. Bij elke recycleronde worden de houtvezels een stukje korter en zwakker. Gemiddeld kan een vezel zo'n vijf tot zeven keer mee. Daarom wordt er in de kringloop altijd wat nieuwe vezel bijgevoegd, zodat het papier sterk genoeg blijft. Is een vezel te kort geworden voor nieuw papier, dan wordt hij niet zomaar weggegooid. De kortste vezels krijgen vaak nog een laatste leven als eierdozen, tissues of karton. En dankzij die nieuwe vezels uit beheerde bossen blijft de kringloop draaien. Recyclen en verantwoord bosbeheer werken dus samen, niet tegen elkaar.
Papier is een natuurlijk materiaal dat je goed kunt hergebruiken, zolang je er slim mee omgaat. Bij HPC denken we graag met je mee over papiersoort, keurmerk en afwerking, zodat je drukwerk er goed uitziet én na gebruik makkelijk terug de kringloop in gaat.
Wil je weten hoe jouw drukwerk recyclevriendelijker kan? Neem dan contact met ons.